76: passo delle Erbe

La Collista numèro 76: Passo delle Erbe
# Beschrijving
De pas is op vier manieren te beklimmen. Het verbindt de Valle Isarco met het toeristische Val Badia. Vier verschillende routes leiden naar de top van de Erbe. Twee routes leiden vanuit het westen - Bressanone/Brixen - naar de top. De zuidelijke versie van de twee is veruit de mooiste vanwege het zicht op de dolomietengroep Le Odle.

De klim begint in het stadje Bressanone. De eerste kilometers slingert de brede weg zich omhoog naar het dorp Sant Andrea. Hier neemt de verkeersdrukte sterk af. Het bosrijke deel breekt aan. De stijging blijft tussen de zeven en acht procent. Deze neemt pas af na een scherpe bocht naar links. Vanaf hier heb je een prachtig zicht op de Dolomietengroep Le Odle. Nog enkele kilometers stijgt de weg waarna een korte afdaling over slecht wegdek volgt. Een afwisselend stuk door wederom een bosrijkgebied volgt. Het wegdek is hier vrij korrelig wat de rolweerstand niet ten goede komt. Pas op enkele kilometers van de top is het asfalt wederom goed te noemen. De laatste kilometer gaat door alpenweide. De pasovergang is op het laatst zichtbaar.

Hoogte: 1987 meter
Afstand: 30 kilometer
Hoogteverschil: 1064 meter
Gemiddelde stijging: 4,8%
Maximale stijging: 9,4%
Moeilijkheidsgraad: ✮✮✮✮✮
Passo delle Erbe
# Toerisme en geschiedenis
Doordat de regio waarin de Erbe ligt drietalig is, heeft de pas eveneens de naam Würzjoch (Duits) en Jù de Börz in het Ladinisch. Het stadje Bressanone (Brixen) waar de route naar de Erbe begint is één van de oudste steden in het gebied. De stad werd in 901 gesticht. Kenmerkend is de spitse witte kerktoren in het centrum van de stad. Bressanone ligt ongeveer 45 kilometer ten zuiden van de Brennerpas.

Passo delle Erbe oftewel de pas van de kruiden. Waar de naamgeving vandaan komt, is onbekend. Gezien de vlakte op de top zullen mensen in vroegere tijden vermoedelijk hier vele kruiden hebben gevonden, die op de lokale markten in de streek werden verkocht en wellicht worden vervoerd naar grotere steden in binnen en buitenland. Dit is slechts speculatief.

Boven op de Erbe staat een restaurant en groot parkeerplaats. Vanuit hier worden 's zomers veel wandeltochten gelopen en georganiseerd. 's Winters is de pas afgesloten vanwege de sneeuw en wordt de weg veranderd in een langlaufloipe veranderd.

Val Badia is één van de toeristische gebieden van de Italiaanse Alpen en vormt het hart van de Dolomieten. In deze vallei wonen de Ladiniërs die zich ten opzichte van de rest van de omgeving onderscheiden door Ladinisch - een Reto Romaanse taal - te spreken.
# Passo delle Erbe in Giro
De meest legendarische beklimming van de Erbe is dat ie - in tegenstelling tot 1993 (Hampsten), 1994 (Pascal Richard) en 2005 (Garate) niet is beklommen. Het is de Giro van 2006. Zoals de laatste jaren te doen gebruikelijk is, wordt la grande partenza in het buitenland georganiseerd. 60 jaar na het Steenkolenakkoord tussen België en Italië - deze reguleerde de immigratiestroom van vele Italianen na de Tweede Wereldoorlog, die vervolgens veelal gingen werken in de steenkolenmijnen van België - vertrekt de Giro in Luik. 

Met de Italiaan Ivan Basso comfortabel in het roze leiderstricot vertrekt de 17de etappa vanuit Termeno sulla Strada del Vino naar de top van de Plan des Corones. Het is echter beestachtig slecht weer in de Alpen. Op de top van de Erbe sneeuwt het en het sterrata van de Corones is veranderd in een gele modderachtige kleistroom. De organisatie besluit de route in te korten en haalt zowel de Erbe als de Corones eruit. De finish zal liggen op passo Furcia - de voorpas van de Corones.

In de stromende regen blijft een select groepje op de Furcia over. De bijna sereen kijkende Ivan Basso is heer en meester. Zijn koffiemolentred en tempo doen de Vlaamse verslaggeving ontploffen van enthousiasme. Slechts het 'opgewarmde lijk' Leonardo Piepoli (door Michael Boogerd) en in mindere mate de Spanjaard José Enrique Guitiérrez kunnen de Italiaan van CSC bijbenen. Piepoli mag uiteindelijk van Basso winnen bovenop de ijskou van de Furcia. In Milaan laat Basso zich huldigen als winnaar van de Giro en laat duidelijk zien dat hij de uit te dagen man voor de Tour de France en dus Jan Ullrich is. Wat hij op dat moment nog niet kan bevroeden is zijn uitsluiting van dezelfde Tour als Operacion Puerto inslaat als een bom. Ivan Basso wordt ontmaskerd als klant van dopingdokter Fuentes met als codenaam Birillo - de naam van zijn hond. Na zijn dopingschorsing wint hij nogmaals de ronde van Italië in 2010.
# Le mie passo delle Erbe
Vandaag ga ik mijn eerste passo beklimmen sinds ik ‘lacollista’ in het leven heb geroepen. Rond een uur of zeven sta ik op, geniet van mijn twee-Snickers-ontbijt-met-banaan-toe alvorens de koude buitenlucht te betreden. Kwart voor acht en het is in tegenstelling tot Nederland bijna licht. Voorzichtig trek ik de fiets uit de auto, zet deze in elkaar en daal af naar Bressanone. De routebegeleider van de Garmin stuurt me allerlei onmogelijke achterafstraatjes in, maar even na achten heb ik de weg omhoog gevonden en blaas wolkjes. Passo delle Erbe. Een bijna dertig kilometer lange klim, waarvan de eerste vijftien relatief het lastigst zijn. Met de zeven tot acht procent stijgt de weg door bossen en kleine dorpjes tot een hoogte van 1700 meter. De eerste kilometers heb ik het zwaar; de conditie is zeer matig voor mijn doen.

Na het passeren van het eerste dorpje neemt het autoverkeer in drukte sterk af en arriveer in het bosrijke deel. Een prettige cadans en concentratie maakt zich van mij meester. Diep gefocust op mijn pedaalslag, ademhaling en elke vijf minuten drinken werk ik de hoogtemeters af. Plots is mijn ritme, na het nemen van één van de vele bochten, verdwenen. Ik fiets perplex van de schoonheid van het landschap door. In de verte aanschouw ik een Dolomiet van Le Odle (Geisler gruppe). Ik was vergeten hoe bijzonder mooi deze bergtoppen zijn. De puntige en rotsachtige toppen doen me denken aan gigantische kerkorgels met hoge langwerpige verticale zuilen van steen. De Dolomieten, Unesco werelderfgoed, bestaan uit een negental kleine gebieden in Noord Italië. In dit gebied, genoemd naar het mineraal en gesteente dolomiet, dat op haar beurt vernoemd is naar de Franse geoloog Dolomieu, komt het gedolomitiseerde koraal van de vroegere zeebodem omhoog en vormt de kenmerkende grillige bergpunten en kammen van dit berggebied.

Nog steeds onder de indruk van de natuur vervolg ik mijn weg tot het laatste dorp waarna een korte afdaling over slecht wegdek de druk in mijn benen tijdelijk doet verlichten. Daarna is het over nat wegdek verder omhoog. De vermoeidheid in mijn bovenbenen begint de overhand te nemen. De laatste kilometers voltrekken zich met hangen en wurgen door de alpenweide. In de verte dient de eindstreep middels een herberg zich aan. Nog even en mijn lijden zit erop. Het bord met ‘passo delle Erbe’ wordt zienderogen zichtbaar. Eindelijk ben ik op de top. Een fraai vergezicht siert de pas. Een Snicker erin en ik suis naar beneden. De Erbe kan aan mijn lijst worden toegevoegd. Nog 87 beklimmingen te gaan.
Share by: