De top van de Valparola is van drie zijden te beklimmen. De noordzijde vanuit La Villa is veertien kilometer lang, waar het zwaartepunt in het tweede deel van de klim ligt. Afgezien van de laatste relatief eenvoudige kilometer blijft de hellingsgraad schommelen tussen de zeven en tien procent. Tot op grote hoogte is deze zijde bebost met prachtige vergezichten op de nabij gelegen toppen en het groene dal.

De overige twee zijden doen eerste de Passo di Falzarego aan. Deze ligt een kilometer onder de top van de Valparola. Deze laatste kilometer is met acht procent meteen de zwaarste kilometer. Hier bevindt zich een stuk van tien procent. Wie de Falzarego heeft gehaald zal ook de Valparola halen. 

De langste zijde begint in Caprile, waar ook de Fedaia begint. Deze kant is ruim twintig kilometer lang en stijgt met bijna zes procent. Het eerste deel loopt door een donker en dichtbebost gebied. Bij de afslag naar Arabba kom je in het open deel van de Valparola. Dit tweede deel is het zwaarste. 

Tenslotte de beklimming vanuit Cortina d’Ampezzo. Deze is bijna achttien kilometer lang. De percentages wisselen nogal. Het vinden van een goed ritme is derhalve lastig. Een beetje geoefend wielrenner zal zonder veel problemen de Valparola bedwingen. Deze zijde wordt in de Dolomieten Marathon beklommen en is de laatste van de zeven beklimmingen. 

De Falzarego speelt in de geschiedenis van de Giro een grotere rol van betekenis dan de Valparola. Zo kent de Falzarego achttien doorkomsten. De Valparola slechts zes, waarbij in ogenschouw dient te worden genomen dat de zes Valparola doorkomsten in de achttien Falzarego passages zijn opgenomen.

In 2016 is de Valparola - en dus ook de Falzarego - na de Giau in de veertiende etappe opgenomen. Deze etappe is met de beklimmingen van de Pordoi, Sella, Gardena, Campolongo, Giau de koninginnerit van deze editie van de Giro. Vrijwel het gehele parcours van de Maratona dles Dolomites wordt hiermee aangedaan. 

De Ronde start dat jaar in Nederland. De eerste rit, een individuele tijdrit in en om Apeldoorn, wordt nipt door Tom Dumoulin gewonnen. Na de derde rit van Nijmegen naar Arnhem staat de Duitser Marcel Kittel in het roze, waarna de hele karavaan zich naar het zuiden van Italië verplaatst. Hier neemt Dumoulin de trui weer van Kittel over. Opvallend is het attent rijden van Steven Kruijswijk. De rossige Brabander heeft wat met de Giro d’Italia. In 2011 wordt hij achtste in de eindrangschikking, gevolgd door een zevende plaats in de afgelopen editie van 2015, waar hij na aanvankelijk veel pech te hebben gekend, bijna de maat neemt van Contador op de Mortirolo en zelfs enkele dagen in de blauwe bergtrui mag rijden. 

Al vroeg in de etappe ontsnapt een uitgebreide groep. Onder hen Kruijswijks teamgenoten Twan Castelijns and Primoz Roglic. De groep dunt door de vele hoogtemeters flink uit. Roglic wordt door de favorieten voor de eindzege pas op de Giau ingehaald, terwijl roze trui drager Andrey Amador, teamgenoot van Alejandro Valverde, moet lossen. In de afzink van de Giau sluit de Costa Ricaan weer aan, maar moet logischerwijs snel tijdens de eerste hellende kilometers van de Valparola lossen. Ook Valverde verliest spoedig het contact met de favorietengroep. Dit selecte groepje met daarin Kruijswijk, Nibali en Chavez zet de jacht op de koplopers Atapuma, Siutsou en Preidler voort. Deze drie maakten deel uit van de vroege ontsnapping en rijden in deze volgorde over de Valparola. De immer aanvalslustige Nibali ontsnapt, maar wordt door Kruijswijk teruggehaald. Het is de Brabander zelf die vervolgens de lont in het kruitvat steekt en in zijn kenmerkende stijl -handen boven op het stuur en kaarsrecht alsof een kledinghanger in zijn tenue is blijven steken - weg bij Nibali. Alleen Chaves kan de Brabander volgen. Na de afdaling van de Valparola worden de koplopers door Kruijswijk en Chaves op de laatste klim - de Muro del Gatto met stijgingspercentages tot vijftien procent - bijgehaald. Nibali kan niet meer bij Kruijswijk en Chaves komen die op hun beurt alleen nog met Preidler moeten afrekenen. De voor Giant rijdende Duitser wordt op enkele honderden meter voor de finishlijn in Corvara voorbij gestoken. Chaves wint. Kruijswijk draagt het roze. 

Linksaf dus na de afdaling van de Giau. De Valparola/Falzarego is op papier een niet al te lastige hindernis, maar na de afstand, de afgelegde hoogtemeters en vooral na de Giau is het een moordenaar. Kort voordat de klim gaat beginnen, dus nog tijdens de afdaling van de Giau, heb ik mijn speciaal bewaarde gel met cafeïne verorberd, hopend dat deze mij een paar speciale benen geeft of in ieder geval genoeg energie. Ik merk er helaas niets van. Ik rijd slechter en slechter. Het ritme stokt. Althans in mijn gedachten. Ik zie als een berg tegen deze berg op. Ik verzet mijn gedachte door Arno te bellen met de vraag waar hij zich bevindt. Ik krijg zijn voicemail. Vervolgens stuur ik hem een bericht met de simpele tekst: ‘waar ben jij? Ik op de Falzarego’.

De inhoud van mijn maag wil net zo graag weg als het groepje waarin ik rij van mij weg wil. Het op de Giau naar binnen geschrokte broodje salami keert zich tegen mij. Het ongemak in de maag dwingt me zelfs tot stoppen. Verdere details zijn overbodig. Met bibberbenen rijd ik door, hoger en hoger, de top van de Falzarego nadert. ‘Nog een klein stukje’, praat ik mezelf moed in. Waar het open wordt is de Falzarego. Het is hier weer druk met renners doordat de middelste - qua lengte - route zich bij onze route voegt. ‘Nog een kilometer. Nog een kilometer’. Van opluchting kan ik wat tempo maken. Boven. Mijn telefoon gaat. Bericht van Arno. Hij is vlakbij. Ik besluit te wachten met afdalen, om samen naar de finish in Corvara te rijden. Na iets meer dan zeven uur fietsen, gaan we samen over de finishlijn. Mijn Maratona dles Dolomites zit erop. Redelijk tevreden over het eerste deel, maar ontevreden over het tweede deel vanaf de Giau tot aan de finish. Opgelucht dat ik even klaar ben met klimmen, totdat ik me realiseer nog terug te moeten naar onze studio. Waar die ligt? Halverwege de Passo di Valparola.