16: Monte Zoncolan

La Collista numèro 16: Monte Zoncolan
# Beschrijving
Er zijn twee zijdes om de 1735 meter hoge top van de Monte Zoncolan te beklimmen. De westzijde vanuit Ovaro is de klassieke zijde. Als de Giro de Zoncolan aandoet, wordt deze zeer zware zijde - elfde plek op de ranglijst van de zwaarste Europese beklimmingen - aangedaan. De afstand naar de top is ongeveer tien kilometer waarin 1200 hoogtemeters overwonnen dienen te worden hetgeen resulteert in een gemiddelde stijging van 12,1%. Het middendeel van de Ovaro-zijde is het zwaarste: vier kilometer met een gemiddelde van 15%. Om de zwaarte verder aan te duiden: aan het begin van de beklimming hangt een groot doek boven de weg met de daarop de weinig hoopgevende en satanische tekst la porte dell’Inferno hetgeen de ‘poort naar de hel’ betekent. In een interview zei tweevoudig etappewinnaar op de Zoncolan - Gilberto - Simoni dat het gemakkelijkste stuk van de Zoncolan even moeilijk is als de meest uitdagende stukken van de hele Tour de France.

Voor wie de Zoncolan wil beklimmen; er is hoop aan de andere zijde van de berg. Deze westzijde vanuit Sutrio is beduidend minder zwaar. De eerste kilometer gaat door een open deel waar zon en wind vrij spel hebben. Daarna verdwijnt de weg het besloten naaldbos in. Deze acht kilometers kennen een regelmatige stijging van gemiddeld acht procent en telt tien haarspeldbochten. Op 1200 meter hoogte duiken plots enkele vrijstaande huizen in het geboomte op. Rook stijgt op uit de schoorstenen. Het vormt met enkele momenten van vergezichten een welkome onderbreking van de monotone beklimming. Vlak voor het binnenrijden van het skidorp Zoncolan vlakt de weg af tot zes procent. 

In Zoncolan staan enkele restaurants die lokaal Friulaans voedsel aanbieden, een paar flinke hotels en een groot parkeerterrein. Een klein houten bord geeft aan dat het nog 3,1 kilometer rijden is tot de top. Vierhonderd hoogtemeters dienen nog te worden overwonnen. De weg versmalt tot een krappe eenbaansstraat door een afwisselend landschap. De weg stijgt met respectievelijk 12, 13 en 14 procent gemiddeld over deze drie kilometer. Er zitten echter stroken tussen die de 21% aantikken, waarmee deze zijde van de Zoncolan ook op de elfde plek staat, maar dan die van de hoogste stijging. Het venijn zit ‘em in de staart van de Zoncolan. Na enkele haarspelden met de top in het zicht loopt de weg met negentien procent voor enkele hectometers omhoog. De bevrijding volgt spoedig op het parkeerterrein van de top. Bij het monument van de Zoncolan en het gedenkteken van de overleden ex-coureur en oud-bondscoach van Italië Franco Ballerini volgt een prachtig zicht op het laatste slingerende en steile deel van de ‘hellezijde’. Hier komen de vederlichte klimmers uitgewoond boven.
Hoogte: 1734 meter
Afstand: 13,3 kilometer
Hoogteverschil: 1200 meter
Gemiddelde stijging: 9%
Maximale stijging: 21%
Moeilijkheidsgraad: ✮✮✮✮
Monte Zoncolan
# Toerisme en geschiedenis
De Zoncolan - of Çoncolan in het Friulisch - maakt vanuit geomorfologische oogpunt deel uit van de Monte Arvenis-Tamai bergketen dat op diens beurt deel uitmaakt van de Karnische Alpen. De top kan worden bereikt vanuit Ovaro of Sutrio en ‘s winters via een kabelbaan. Vanaf de top van de Zoncolan zijn vele bergtoppen te aanschouwen zoals de Pesarine (een van de oostelijke dolomieten) en verder de Monte Peralba (2692 m), Mount Volaia (2470 m), Coglians (2780 m), Kreta Chianevate (2,769 m), Crostis (2251 m), Dimon (2043), Paularo (2043), Sernio (2.190 m).

Op de top en langs de berghellingen ligt het belangrijkste skigebied van de regio Friuli-Venezia Giulia met bijna 30 km aan pistes. Daarom vond de gemeente Ovaro het begin jaren tachtig essentieel om een goed geasfalteerde weg naar het skigebied op de Zoncolan aan te leggen. Vanuit Sutrio was de weg al in een eerder stadium aangelegd. 
# Monte Zoncolan in Giro: de bril van Wout
Ongeveer om de vier jaar wordt de gevreesde Zoncolan in het Giro-parcours opgenomen. De eerste beklimming vond plaats in het jaar 2003. Gilberto Simoni won de etappe. Tijdens deze editie werd de Zoncolan echter van de minder zware oostzijde beklommen. Het is tot op heden (2019) de enige keer dat deze zijde in het parcours is opgenomen. De andere keren wordt de Zoncolan vanuit Ovaro gedaan. In 2014 wint de Australiër Michael Rogers, die tijdens deze Giro ook de 11de rit won. De Zoncolan vormt het sluitstuk van deze editie van de Giro. Een editie die door Nairo Quintana wordt gewonnen. Het betekent tevens de eerste Colombiaanse eindzege in de Giro. Met zijn landgenoot en grootste concurrent Rigoberto Uran komt hij enkele minuten na Rogers over de streep op de Zoncolan. De uitstekende prestatie van Uran - de wielrennende Mick Jagger - was mede te danken aan Wout Poels, die zijn ploeggenoot lang op de zware stroken van de Zoncolan gang maakte. Het was diezelfde Poels die in volle inspanning bij een te opdringerige toeschouwer een zonnebril van het hoofd griste en het kleinood in het struweel van de Zoncolan kieperde. Overigens was het die dag niet het enige incident dat plaatsvond op de steile helling. De Italiaan Francesco Manuel Bongiorno reed het grootste van de slotklim samen met de uiteindelijke winnaar Rogers voorop. De coureur van Bardiani werd echter gehinderd door een toeschouwer, waarna Rogers zijn weg alleen vervolgde. Bongiorno kwam uiteindelijk nog na landgenoot Franco Pellizotti als derde en in tranen over de meet. De jonge Italiaan had grootse plannen, tot hij de bewuste duw kreeg van een toeschouwer. Door de zet schoot hij uit zijn pedalen, kwam tot stilstand en zag dat Rogers was vertrokken. 'Het gebeurde net op het lastigste deel van de klim. Ik wachtte op het juiste moment om aan te vallen, maar nu verloor ik mijn balans en mijn ritme', aldus de gedesillusioneerde renner. 
Share by: