Van heinde en verre komend vanuit de vlakte van de regio Friuli-Venezia Giulia steken de zuidelijke Karnische Alpen scherp af tegen de blauwe lucht. Hoe dichter bij de startplaats hoe duidelijker de contouren van de vele bochten die naar het skidorp Piancavallo leiden zich aftekenen. Nog meer in het oog springend zijn de torens van RAI die boven op de berg zijn gesitueerd. Je bent dus direct gewaarschuwd. Immers: ‘je stelt als berg pas wat voor als je een torentje op je top hebt’ (Ventoux, Eijserbosweg, la Redoute). 

Het startpunt van de veertien bochten tellende klim ligt derhalve in Aviano. Een handige parkeerplek - voor wie met de auto komt - is nabij het stadion onder de vele schaduwrijke platanen. Na het uitrijden van Aviano is het gedaan met de schaduw en bijbehorende koelte. Direct loopt de brede weg met acht procent omhoog zonder verder enig teken van schaduw. De klim laat zich het beste vergelijken - qua steilte en bochten - met Alpe d’Huez ofschoon het zwaartepunt hier halverwege ligt in tegenstelling tot de voet bij de Franse equivalent. Dit twee kilometer lange deel stijgt met gemiddeld tien respectievelijk elf procent. Doordat de weg zich als een slang langs de steile helling slingert, heb je als fietser een mooi uitzicht op de omgeving. Vanaf hoogte is onder meer de NAVO vliegbasis van Aviano goed zichtbaar en bij helder weer zicht op de Adriatische Zee. 

Vandaag is het heiig door het hoge aantal stofdeeltjes die door de warmte in de lucht zweven. Bij het Ristorante Bornass staan zo waar bomen aan de kant van de weg geposteerd die zo - midden op de dag - voor enige verkoeling zorgen. Helaas duurt het rijden in de relatieve koelte kort, waarna het voor je gevoel oneindig lang naar de top doorgaat. Als de torens en masten van de RAI binnen handbereik zijn, bevind je je op een soort uithoek van de klim. De wind heeft hier vrij spel en zorgt naast verkoeling ook voor de broodnodige trapondersteuning. Eenmaal boven volgt een korte afdaling die eindigt in een tunnel. Dit is het finale en tevens eenvoudige deel van de klim naar Piancavallo. De weg kronkelt door een koel naaldbomenbos. De steiltegraad valt alleszins - en zeker vergeleken met het eerste deel - ontzettend mee. Aan de rechterkant plots een klimpark waarna de gebouwen van het skidorp Piancavallo opdoemen. Na veertien kilometer met een gemiddelde stijging van acht procent is het een verademing. Zeker als midden in het park een waterpomp staat met fris en uiterst koel water om de geleden dorst te lessen en voldoende opgefrist af te dalen naar Aviano.

Piancavallo is vernoemd naar de 2251 meter hoge bergpiek Monte Cavallo en maakt deel uit van de zuidelijke Karnische Alpen. Deze berg werd in 1726 beklommen door de beroemde alpinisten Stefanelli e Zanichelli. Het is daarmee de eerste alpinistische beklimming van de oostelijke Alpen. Het skidorp Piancavallo bestaat grotendeel uit hotels en heeft 25 kilometer aan skipistes. Het is overigens het eerste ski resort waar kunstmatig sneeuw werd gemaakt.

Eind juni wordt op de flanken van beklimming de ‘10 miglia internazionale Aviano Piancavallo’ georganiseerd; een hardloopwedstrijd over deels onverharde bergpaden.

Een tiental kilometer ten zuiden van de RAI torens nabij Piancavallo ligt de NAVO vliegbasis Aviano. Vanaf hier vertrokken F16’s halverwege de jaren ‘90 richting Joegoslavië en in 2003 naar Irak om bombardementen uit te voeren tegen de regimes van Milošević en Sadam Hussein. Op 3 februari 1998 vond er een tragedie plaats met een kabellift in de bergen nabij Val di Fiemme. Verantwoordelijk was EA-6B Prowler-straaljager van de vliegbasis uit Aviano. Doordat het toestel te laag vloog, raakte het de kabel van de skilift. Deze brak direct af, waardoor een gondel honderd meter naar beneden stortte. Geen van de twintig inzittenden van de gondel overleefde de crash.

Na in 2016 al aan het venster geklopt te hebben met winst in de proloog in Apeldoorn en enkele dagen het roze te hebben gedragen, lijkt Tom Dumoulin op weg naar de eindzege van de Giro in 2017. In de tijdrit naar Montefalco verpulvert de Limburger de concurrentie en grijpt het roze. Kenners twijfelen; kan Dumoulin het (hoog)gebergte aan. De immer stoïcijns lijkende Maastrichtenaar dient zijn criticasters bij de eerste bergrit naar het Santuario d’Oropa van repliek. Niet alleen wint hij de etappe, maar pakt wederom secondes op zijn concurrenten. Secondes winst die in minuten verlies worden omgezet na het beroemde ‘poepincident’ op de noordflanken van de legendarische Passo dello Stelvio. De Giro lijkt weer open te liggen. Helemaal als tijdens de slotkilometers van de 18de etappe met finish in Ortisei enkele secundaire concurrenten wegspringen. Dumoulin is echter gefocust op zijn naaste belagers: de Italiaan Nibali en de Colombiaan Quintana. Beiden kiezen ervoor het spel hoog te spelen. Wat nou tweede of derde plaats? Laat die Hollander er maar voor rijden. Ze nestelen zich in zijn wiel. Dumoulin wordt zo in de verdediging gedrongen maar kiest toch eieren voor zijn geld en neemt de twee dienstweigeraars op ‘sleeptouw’. De Limburger is furieus en neemt geen blad voor zijn mond tijdens de traditionele persronde. "Nibali en Quintana concentreerden zich alleen op mij en probeerden me te laten verliezen in plaats van te proberen te winnen. Uiteindelijk verloren ze enige tijd aan de andere concurrenten. Op deze manier rijden hoop ik dat ze hun podiumplaats zullen verliezen. Als dit in Milaan gebeurt, zou het heel leuk zijn en zou ik heel blij zijn…” Zijn opmerking zet direct kwaad bloed bij de trotse Siciliaan Nibali. Hij riposteert de Limburger in de trant ‘dat hij zijn grote Hollandse mond moet houden’. 

De volgende dag merkt Dumoulin - als de etappe in Piancavallo finisht - dat hij zijn woorden zorgvuldiger zal moeten gaan kiezen. Met zijn ploeggenoten bevindt hij zich op een onschuldig deel van de etappe te veel achter in het peloton. De ploegen van Bahrain (Nibali) en Movistar (Quintana) trekken de boel op een lint, waardoor Dumoulins ploeg - en gelukkig voor hem enkele andere prominenten - tot achtervolgen wordt gedwongen. Als de relatieve rust weder is gekeerd doemen de eerste hellende meters van de Alpe d’Huez van Italië voor de renners op. Spoedig spartelt de Limburger aan de staart van de groep der favorieten en moet lossen zodra Movistar het tempo verhoogt. Gelukkig blijkt de Duitser Geschke vandaag voor onschatbare waarde voor Dumoulin door hem enkele kilometers op sleeptouw te nemen. Het roze wankelt, kraakt en wisselt uiteindelijk van schouder. Minuten na dagwinnaar Mikel Landa - die tevens opvolger wordt van Marco Pantani die hier zegevierde in 1998 - arriveert Nairo Quintana in Piancavallo en heeft genoeg voorsprong om het heilige tricot over te nemen. 

De volgende dag - de laatste bergetappe - kraakt Dumoulin meer en meer. Dankzij collegiaal werk van onder meer landgenoot Bauke Mollema en de Luxemburger Bob Jungels beperkt de Limburger de schade. Opvallend feit doet zich een jaar later tijdens Luik-Bastenaken-Luik voor. In de kilometers na de verschrikkelijke Roche aux Faucons is Dumoulin met ploeggenoot Sam Oomen zeer actief en sterk aanwezig in de kopgroep totdat dezelfde Jungels demarreert wat direct het sein voor de beide Sunweb renners de benen stil te houden. Jungels wint in Luik en is - naar het laat aanzien - terugbetaald voor zijn inspanningen tijdens die laatste bergetappe van de Giro 2017. 

De laatste dag van de Giro tijdens de individuele tijdrit naar Milaan maakt Dumoulin wederom gehakt van zijn tegenstanders. Hij wordt tweede achter de Nederlander Jos van Emden en laat zijn tegenstanders figureren. Zo wint hij als eerste Nederlandse man de Giro d’Italia.