Boven op een berg arriveren dient een beloning te zijn voor de geleden pijn. Toch zijn er tal van beklimmingen waarbij er een extra compensatie wordt gegeven in de vorm van een geweldig uitzicht (Stelvio), een drinkbak met het lekkerste water van Italië (Mortirolo), een desolaat landschap (Etna) of een heiligdom zoals het Santuario di Oropa (zoals er zo veel heiligdommen in Italië boven op de berg zijn gesitueerd).

Gelegen in de Noord-Italiaanse regio Piemonte ligt de redelijk grote stad Biella. Voorheen een belangrijk textiel- en wolcentrum aan de voet van de Piemontese Alpen maar tegenwoordig ligt de stad onder een sluier van vergane glorie. De stad draagt haar naam sinds de negende eeuw, in de periode ervoor heette ze Bugella. Tijdens het buitenrijden van de stad kijk ik uit naar de beklimming, het iconische kerkgebouw en de laatste meters met kasseien geplaveide wegdek.

De eerste kilometer van de beklimming is vrij eenvoudig. Met het vele verkeer is het echter uitkijken geblazen. Plots aan de rechterkant van de weg met nog acht kilometer tot de denkbeeldige streep op de top staat een roze bord. Giro-roze wel te verstaan. De nieuwsgierigheid neemt direct de overhand. Ik houd halt en lees de tekst op het bord. Het blijkt de chilometro di Marco Pantani te zijn. Naast de gemiddelde en maximale stijging voor de komende 1000 meters wordt in het kort het verhaal over il pirata - de winnaar in 1999 - op weg naar het heiligdom beschreven. Vrij vertaald staat er: Oropa herinnert ons allen aan de Piraat aan een dag in mei 1999. Pantani - in het roze gehuld - is de grote favoriet voor de dagzege. Maar door een aflopende ketting staat hij te voet aan het begin van de beklimming. Zijn rivalen versnellen, maar Pantani weet - in eerste instantie met de hulp van zijn ploeggenoten en later solo haalt Pantani - de een na de ander in te halen om vervolgens als eerste over de streep bij het Santuario te komen. 

Overigens zijn er meer borden om de kilometer op weg naar de top geplaatst. Elk met een ander verhaal over een andere Giro. Helaas heb ik ze niet allemaal kunnen ontdekken, maar bieden ze houvast. Voor mijn gevoel wordt de beklimming pas echt zwaar na het uitrijden van de enige tunnel op zo’n zes kilometer van het einde. Het verdere verloop karakteriseert zich door grimmig oplopende delen tot dertien procent, afgewisseld met eenvoudige stroken van vijf procent. De laatste kilometers biedt de col volop zicht op de beboste hellingen van de nabijgelegen bergen. Als de laatste kilometers naderen, kom ik ook dichtbij de remontage van Dumoulin in 2017. Het is op een van de minder steile stukken onder het overhangende geboomte dat de Limburger de ontsnapte Colombiaanse klimkabouter Quintana bijhaalt en hem vervolgens met een stevige demarrage direct in de verdediging drukt. De laatste kilometers zijn namelijk door de meevallende stijging in het voordeel van de tijdrijder uit Maastricht. Een bocht of twee verder breekt het geboomte en kom je met een ruime bocht op de stenen van het Santuario uit. Gelijk aan de vlinder van Maastricht kan ik er een laatste snok aan geven en rij recht op het heiligdom af. Dankbaar voor de beklimming en het prachtige zicht op het heiligdom.