56: Caltagirone
La Collista numèro 56: Caltagirone
# Beschrijving
Komend vanuit oostelijke richting over een vlakte die zich van Castania tot aan Caltagirone uitstrekt, geflankeerd door enkele honderd meters hoge spitse heuvelruggen en begroeid met talloze hectares aan citrusfruit waarvan de sinaasappel het leeuwendeel voor zich opeist. Vanuit deze richting - dezelfde als het Giro-peloton in 2018 aandeed - leiden twee wegen naar Caltagirone. De SS417 kan door fietsers vanwege het vele verkeer beter worden gemeden. De SS124 is daarentegen een stuk rustiger en daarmee veiliger. Op vijftien kilometer van de Giro-streep aan de Viale Torre dei Genovesi begint de weg over het uitstekend kwaliteitsasfalt op te lopen. Op een hoogte van 500 meter wordt de gehele stad Caltagirone voor het eerst zichtbaar. Een korte afdaling door het nieuwe deel van Caltagirone met een magnifiek uitzicht op het oude deel. Bij het uitrijden van de stad een bocht naar links en na 50 meter rechtsaf op de Torre dei Genovesi. Deze halve hectometer loopt steil op een gemiddelde van ruim tien procent. Het is slechts een voorbode van wat volgt. Tot aan de finishlijn - rechts van een grote parkeerplaats - is het finale deel 800 meter lang met een te overbruggen hoogteverschil van 79 meter. Desgevolg een gemiddelde stijging van bijna tien procent met een uitschieter van vijftien procent. De voormalige streep is te herkennen doordat het zwarte fluisterasfalt plaats maakt voor een beduidend minder goede variant. Over dit asfalt kun je nog even doorrijden om boven op de Monte San Giorgio op bijna 600 meter boven zeeniveau te arriveren.
Komend vanuit oostelijke richting over een vlakte die zich van Castania tot aan Caltagirone uitstrekt, geflankeerd door enkele honderd meters hoge spitse heuvelruggen en begroeid met talloze hectares aan citrusfruit waarvan de sinaasappel het leeuwendeel voor zich opeist. Vanuit deze richting - dezelfde als het Giro-peloton in 2018 aandeed - leiden twee wegen naar Caltagirone. De SS417 kan door fietsers vanwege het vele verkeer beter worden gemeden. De SS124 is daarentegen een stuk rustiger en daarmee veiliger. Op vijftien kilometer van de Giro-streep aan de Viale Torre dei Genovesi begint de weg over het uitstekend kwaliteitsasfalt op te lopen. Op een hoogte van 500 meter wordt de gehele stad Caltagirone voor het eerst zichtbaar. Een korte afdaling door het nieuwe deel van Caltagirone met een magnifiek uitzicht op het oude deel. Bij het uitrijden van de stad een bocht naar links en na 50 meter rechtsaf op de Torre dei Genovesi. Deze halve hectometer loopt steil op een gemiddelde van ruim tien procent. Het is slechts een voorbode van wat volgt. Tot aan de finishlijn - rechts van een grote parkeerplaats - is het finale deel 800 meter lang met een te overbruggen hoogteverschil van 79 meter. Desgevolg een gemiddelde stijging van bijna tien procent met een uitschieter van vijftien procent. De voormalige streep is te herkennen doordat het zwarte fluisterasfalt plaats maakt voor een beduidend minder goede variant. Over dit asfalt kun je nog even doorrijden om boven op de Monte San Giorgio op bijna 600 meter boven zeeniveau te arriveren.
Hoogte: 591 meter
Afstand: 0,8 kilometer
Hoogteverschil: 79 meter
Gemiddelde stijging: 10%
Maximale stijging: 15%
Moeilijkheidsgraad:
✮✮✮✮✮
# Toerisme en geschiedenis
Caltagirone (in Siciliaanse Caltaggiruni) is een Italiaanse gemeente dat beroemd is om de productie van keramiek. Ook was meer dan twee millennia lang een strategisch controlepunt voor de heersende volkeren, waaronder Byzantijnen, Arabieren, Genuese en Noormannen. Het is ook een belangrijk agrarisch centrum vanwege het uitgestrekte platteland.
Het historische centrum is in 2002 door de UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed.
De naamgeving van Caltagirone is lastig te achterhalen. Het eerste deel van de naam - calta - komt zeker van het Arabische qal'at wat kasteel of fort betekent. Deze naamgeving komt ook voor bij andere Siciliaanse steden zoals: Calascibetta en Calatafimi. Wat betreft het tweede deel. Dit zou volgens sommige geleerden verwijzen naar het Arabische al-ḡīrāni (grotten) of al-ḵinzīri (varkens of wild zwijn) en volgens anderen is de naam afgeleid het Oudgriekse qal'at al Gelôn (rots van de Gelesi).
In 1606 begon men met de aanleg van een 142 treden tellende trap. Deze Scalinata di Santa Maria del Monte verbindt de laag en hoog gelegen delen van Caltagirone met elkaar. Het duurde tot echter 1884 voor de trap van grijze lavasteen klaar was. In 1954 werden kleurrijke, historische en van Caltagirone afkomstige keramieke tegeltjes aan de grijze trap toegevoegd.
Zoals elke stad in Sicilië herbergt ook Caltagirone een grappige anekdote. “In het centrum van Caltagirone is nog een kapper gevestigd. Vele jaren geleden (100-200) was het scheren van de kapper een ritueel, mannen brachten uren door in de scheerruimte. Op een dag komt er een Engelse Lord aan, die in deze scheerruimte plaatsneemt. Hij wordt begroet met alle eerbied. Als de Lord eenmaal in de stoel plaatsneemt, begint de kapper met de borstel in de kom al spuwend de zeep te roeren, omdat er op dat moment geen stromend water voorhanden was. Na ongeveer tien minuten was de zeep klaar om het met de borstel op het gezicht van de lord te smeren. Toen de kapper zich voorbereidde om de borstel dichter bij diens gezicht te brengen, stond de lord uit de scheerstoel op en zei tot de barbier: "Wat doet u? Tien minuten in de kom spugen en dat vervolgens op mijn gezicht aanbrengen is verre van hygiënisch.” Waarop de barbier antwoordde: “Maar mijnheer, uw reactie verbaast mij! Ik heb u alle respect getoond. Normaliter spuug ik mijn landgenoten direct in het gezicht!"
# Caltagirone in Giro
De grande partenza van de Giro van 2018 vindt dit jaar in Israël plaats. Nog voor er een meter is verreden is er aardig wat ophef over het vertrek. Niet alleen betreft het de eerste buiten-Europese start van een groter ronde. Maar meer de start in Israël. Aanvankelijk wordt de openingstijdrit in West-Jeruzalem worden verreden. Een politieke naamgeving om de Palestijnen niet voor het hoofd te stoten. Deze keuze stuitte echter op weerstand bij Israël. Zij claimen een verandering van West-Jeruzalem naar Jeruzalem. ‘Anders gaat het hele feest niet door’ besloot de Israëlische overheid haar statement.
De openingstijdrit door de straten van Jeruzalem wordt nipt gewonnen door Tom Dumoulin kort voor de Australische tijdritspecialist en voormalig werelduurrecordhouder Rohan Dennis. Met behulp van bonificatieseconden tijdens de tweede rit neemt de Australiër rijdend voor het Amerikaans-Zwitserse BMC het tricot van de Maastrichtenaar over. Na de rustdag waarbij de caravan een overzeese oversteek maakt naar Sicilië is men - ondanks dat het qua veiligheid in Israël goed is verlopen - blij en in zekere mate opgelucht dat de wielen op de oude vertrouwde Italiaanse bodem hun sporen kunnen nalaten. Zodoende kunnen de renners bij het ontbijt weer kiezen voor een caffè macchiato of een cappuccino. De aanwezige puncheurs hebben deze rit met rood omcirkeld in hun agenda, want onderweg naar de steile slotmuur van Caltagirone liggen ontelbaar veel klimmetjes die de renners opwachten.
Omstreeks 12:30 verlaten de renners startplaats Catania, met meer dan driehonderdduizend inwoners de op één na grootste stad van Sicilië. De eerste 25 kilometer verlopen nog in grotendeels dalende lijn, wat resulteert in een vlammend koersverloop. Smalle wegen, op- en afgaande stukken asfalt en constant draaien en keren zorgen voor een hectische aanvangsfase.
De nervositeit daalt als het peloton zich op de bredere Siciliaanse wegen bevindt. Vijf avonturiers zetten een ontsnapping op poten. Bergkoning Enrico Barbin ziet zijn kans schoon om op puntenjacht te gaan en krijgt zijn landgenoten Marco Frapporti en Jacopo Mosca, Fransman Quentin Jauregui en Rus Maxim Belkov met zich mee. Na goed veertig kilometer koers kijkt het peloton echter tegen een achterstand aan van ruim drie minuten, waardoor Jauregui – die voor aanvang van de etappe op 1:52 stond van Dennis – zich virtueel leider mag noemen.
BMC maakt zich met nog 140 kilometer te gaan echter geen zorgen. Samen met Lotto Fix All, dat in dienst reed van favoriet Tim Wellens, weten ze het verschil te beperken tot drie minuten. Na goed tachtig kilometer doemt met de Pietre Calde de eerste beklimming van de dag op. Barbin weet als eerste boven te komen. Ook op de tweede en laatste (officiële) beklimming van de dag, de Vizzini, is het Barbin die als eerste weet boven te komen.
Met het naderen van de heuvelachtige finale naar Caltagirone, stijgt de nervositeit in het peloton. In de laatste tien kilometer moeten de renners nog vierhonderd hoogtemeters overwinnen, wat Italianen Valerio Conti en Edoardo Zardini doen besluiten om ten aanval te trekken. Conti blijkt echter niet veel aan zijn lossende landgenoot te hebben, waardoor hij solo verder moet.
Op zes kilometer van de streep begint Conti met het binnenrijden van Caltagirone aan de duik naar beneden. Het peloton volgt op een kleine twintig seconden. De nauwe finale zorgt voor een valpartij van een Astana-renner, waardoor een deel van het peloton wordt opgehouden. Wat volgt is een chaotische achtervolging op de Italiaan, die op drie kilometer van de meet wordt ingerekend. Hierop neemt Lotto Fix All in dienst van Wellens het initiatief. De Belgische ploeg heeft lang de beste uitgangspositie, maar Mitchelton-Scott neemt – in dienst van het duo Simon Yates-Esteban Chaves – het commando over met de slotkilometer in zicht. De Australische formatie rijdt zo hard op kop dat een vijftal, met Wellens en Chaves als voornaamste renners, zich lichtjes weet af te scheiden. De Lotto-Jumbo coureur Battaglin weet het gaatje bergop weer te dichten. Een moment van aarzeling volgt totdat Wellens zijn sprint inzet. De Belg heeft zijn inspanning perfect getimed en weet zodoende Woods en Battaglin overtuigend achter zich te houden.
Voor Wellens is het zijn tweede zege in La Corsa Rosa. “Deze voelt echter veel specialer”, aldus Wellens na afloop tegenover Eurosport. Wellens staat uitgebreid stil bij het werk van zijn ploeggenoten. De rasaanvaller is vooral lyrisch over het harde labeur van Adam Hansen en Tosh Van der Sande in volle finale. “Eerst nam Adam vol over, waardoor we relaxt in het wiel zaten. Toen Tosh aanging brak het achter ons, waardoor we met een kleine voorsprong begonnen aan de slotklim. Hierdoor kon ik ietwat inhouden. Aanvankelijk twijfelde ik nog om vroeg te gaan, maar ik was blij dat ik een moment kon relaxen. Ik geloof dat het Battaglin was die op 300 meter van de meet vol aanging, waarop ik besloot om zijn wiel te pakken. Met nog tweehonderd meter te gaan besloot ik vervolgens om zelf aan te gaan.”
In 2016 wist Wellens al een etappe te winnen in de Italiaanse rittenkoers. Op de slotstroken van Roccaraso bleef hij destijds als vroege vluchter uit de greep van de favorieten. De Belg schat zijn zege van vandaag echter een stuk hoger in. “Dit voelt veel specialer, omdat je lang niet zeker bent van de overwinning. Het voelt zo goed als je dan als eerste de finishlijn passeert.”
Bron: wielerflits.nl
