67: Passo del Lagastrello
La Collista numèro 67: Passo del Lagastrello
# Beschrijving
De Passo del Lagastrello is een juweeltje van een beklimming gelegen in het noorden van Toscane op de grens met de regio Emilia-Romagna. Je kunt de beklimming beginnen in de redelijk grote plaats Aulla, maar dan moet je een tiental vrij saaie, drukke doch relatief eenvoudige kilometers overbruggen. Een aanrader is om te beginnen in het dorpje Tavernelle. Origineel genoeg begint de beklimming met een hectometer afdaling. Daarna begint de regelmatige beklimming naar de top van de Lagastrello. Aanvankelijk slingert de weg door een open deel. Al snel duikt de weg het gemêleerde bos in. Zwart asfalt maakt plaats voor wit stippeltjes wegdek alsof er zojuist een hagelbui zijn koude sporen erop heeft achtergelaten. Vrijwel de gehele beklimming rijd je in de schaduw, wat gegeven de hoge zomerse temperaturen een koele verademing blijkt te zijn. Bijna halverwege steek je een rivier over om vervolgens met gemiddeld zeven procent verder te stijgen. Nog wat meer gegevens. Vanuit Tavernelle is het over de SP74 twaalf kilometer klimmen om bijna 800 hoogetemeters te overwinnen. De gemiddelde stijging bedraagt ongeveer zeven procent. De top van de Lagastrello ligt op 1202 meter boven zeeniveau. Op vier kilometer van het einde - kort na het passeren van een Mariabeeld in een van de haarspeldbochten - vlakt de beklimming behoorlijk af. Het mooiste stuk dient zich spoedig aan. Bos maakt plaats voor graslandschap. De weg slingert middels twee haarspeldbochten door dit schaduwloze deel van de Lagastrello dat qua bochtenwerk en steiltegraad enigszins doet denken aan de mythische Stelvio in het noorden van Italië. De laatste kilometers verdwijnt de weg wederom het bos in om boven - nabij het van de weg af niet zichtbare Lago di Lagastrello - op de top te eindigen.
Hoogte:
1202 meter
Afstand: 12,8 kilometer
Hoogteverschil: 883 meter
Gemiddelde stijging: 7%
Maximale stijging: 10%
Moeilijkheidsgraad:
✮✮✮✮✮
# Toerisme en geschiedenis
In de tijd van de Romeinen was de Lagastrello een belangrijke communicatieroute tussen de kust en het binnenland van Italië. De Middeleeuwse stad Aulla - aan de voet van de Lagastrello - wisselt sinds de zestiende eeuw geregeld van bestuurder. Zo zijn onder meer de Medici er de baas en valt het even later onder het bewind van het bolwerk Genua. Tijdens de Tweede Wereldoorlog krijgt de stad het zwaar te verduren. Het werd pas in 1945 door de Partizanen bevrijd. De burgers van Aulla kregen voor hun burgerlijk moed en dapperheid een gouden medaile ter onderscheiding.
Intense regenval en zwaar noodweer trof op 25 oktober 2011 het gebied rondom Aulla en veroorzaakte zware overstromingen, schade, slachtoffers en vermisten op verschillende plaatsen in het Ligurische en Toscaanse grondgebied. De buiten zijn oevers tredende rivier de Magra veroorzaakte schade aan huizen, bedrijven, wegverbindingen en elektrische, water- en gassystemen. De gemeentelijke bibliotheek met bijna al zijn erfgoed en een basisschool werden door het kolkende water verwoest.
# Il passo del Lagastrello in Giro d’Italia
De Giro en de Lagastrello hebben een relatie-uit-twee. Tweemaal beklommen. Twee achtereenvolgende jaren (1990 en 1991). Tweemaal dezelfde kant (westzijde vanuit Aulla). Tweemaal dezelfde passant als eerste boven. En niet de eerste de beste kwam er tweemaal als eerste boven. Il Diable d’Uboldo: de duivel uit Uboldo. Geboren op 28 februari 1963 als zoon van een vader die tijdens de Tweede Wereldoorlog nog aan de zijde van Fausto Coppi heeft gevochten. Tot aan 1 juli 1990 was hij een buiten de landsgrenzen een onbekende knecht totdat hij tijdens de Tour de France in een kopgroep belandde met Steve Bauer, Ronan Pensec en Frans Maassen. Het viertal kreeg een vrijgeleide van het peloton en finishte met vele minuten voorsprong. De Nederlander liep het geel op een haar na mis. De Canadees Bauer kreeg het kleinood om de schouders om het enkele etappes later vervolgens af te staan aan de Fransman Pensec. Als laatst overgeblevene van de kopgroep gaf de Uboldiaan zich pas tijdens de een-na-laatste etappe - de befaamde Erik Breukink tijdrit rond het Lac de Vassiviere - gewonnen, waardoor Greg Lemond zijn derde en laatste Tour won en de duivel op de een-na-hoogste trede van het Tour de France podium belandt.
Terug naar Italië. Terug naar de Giro. In 1990 - als het peloton voor de eerste maal tijdens de negende etappe van La Spezia naar Langhirano trekt - is het een andere Italiaan die de aandacht op zich weet te vestigen. Al sinds de eerste etappe - een tijdrit van dertien kilometer lang - rijdt Gianni Bugno in de roze leiderstrui om deze tot aan de eindstreep in Milaan om zijn schouders te houden. La Maglia Azzurra - de blauwe trui van de bergkoning - wordt in Milaan uitgereikt aan Il Diablo. Overigens eindigt hij als 102de in het eindklassement. Een jaar later - met de faam van de bergtrui en zijn tweede plek in de algemene rangschikking in de Tour - doet Claudio Chiappucci opnieuw van zich spreken door wederom als eerste op de Lagastrello aan te komen. Ook in het algemene klassement laat hij van zich horen door wederom als tweede tijdens een grote ronde te eindigen. De tweede plek is ook zijn deel in het bergklassement.
